Nowe zasady gry w WHT – MF publikuje długo wyczekiwane objaśnienia do klauzuli rzeczywistego właściciela
Po sześciu latach od opublikowania pierwszych objaśnień dotyczących opodatkowania podatkiem u źródła (WHT) oraz po przeszło roku intensywnych prac roboczych – 9 lipca 2025 r. Ministerstwo Finansów opublikowało ostateczną wersję objaśnień dotyczących stosowania tzw. klauzuli rzeczywistego właściciela dla celów podatku u źródła.
Pojęcie rzeczywistego właściciela (beneficjenta) to jedno z kluczowych pojęć dla systemu podatku u źródła – a jego prawidłowe zrozumienie warunkuje:
- zastosowanie preferencyjnej stawki podatku u źródła,
- zastosowanie zwolnienia z opodatkowania, a nawet
- wyłączenie obowiązku pobrania podatku u źródła w Polsce,
dla tzw. płatności biernych dotyczących w szczególności: odsetek, należności licencyjnych, dywidend oraz innych przychodów z zysków osób prawnych.
Pojęcie to nabiera więc szczególnego znaczenia zwłaszcza dla podmiotów z branży IT czerpiących zyski z udzielanych licencji – bądź też posiadających zagranicznego inwestora lub udziałowca, któremu wypłacany jest zysk. W każdym z tych przypadków – elementem podatkowym wykonania takiej transakcji jest bowiem zwykle konieczność przeprowadzenia badania, czy otrzymujący płatność jest faktycznie jej rzeczywistym właścicielem.
Na liczących 37 stron objaśnieniach Ministerstwo Finansów pochyla się przede wszystkim nad kwestią:
- zdefiniowania rzeczywistego właściciela w przepisach krajowych, z uwzględnieniem dorobku OECD i UE,
- zakresu opłatności objętych obowiązkiem badania warunku rzeczywistego właściciel, w tym szczególnych przypadkach płatności, dla których konieczna jest szersza analiza,
- okoliczności badanych w celu weryfikacji warunku rzeczywistego właściciela, w tym standardu dokonania takiego badania i zaistnienia przesłanek przez podatnika.
Głębsza analiza treści objaśnień oraz skonfrontowanie ich z dotychczasową praktyką organów podatkowych i sądów administracyjnych pokażą, czy ich treść rozwieje narosłe na przestrzeni lat wątpliwości interpretacyjne.
Objaśnienia – w zakresie podstawowych pojęć – stanowią wartość dodaną i spełniają oczekiwania podatników.
Natomiast ich lektura w zakresie szczególnie kontrowersyjnych i trudnych zagadnień, takich jak chociażby stosowanie klauzuli look-through approach (LTA) dotyczącej sytuacji, w której wypłata jest dokonywana do ostatecznego odbiorcy z wykorzystaniem pośrednika, już teraz wskazuje, że wyrażone w nich stanowisko Ministerstwa znacząco utrudni stosowanie prawa podatkowego. Spowoduje to niejednoznaczną ocenę tych samych sytuacji podatkowych, analizowanych na podstawie wielu przepisów krajowych i międzynarodowych, przyjmując interpretację korzystną wyłącznie dla polskiego fiskusa.
Mateusz Kozieł, radca prawny, partner w kancelarii Barta & Partners.
