Program komputerowy jako wkład do spółki – skutki podatkowe

Podatek dochodowy – neutralność podatkowa dla spółki otrzymującej aport

Wkład niepieniężny, nazywany także aportem, to pewna wartość majątkowa inna niż pieniądz, którą wspólnik wnosi do spółki w celu pokrycia udziałów lub akcji. Oprogramowanie komputerowe może być przedmiotem wkładu zarówno w spółkach kapitałowych, jak i osobowych (przy odpowiednim uwzględnieniu ich specyfiki).

Z perspektywy otrzymującej aport spółki, samo wniesienie przez wspólnika wkładu niepieniężnego jest zdarzeniem neutralnym podatkowo na gruncie podatku dochodowego – otrzymująca aport spółka nie rozpoznaje przychodu podatkowego, uzyskując wartość niematerialną i prawną, podlegającą po jej stronie amortyzacji. Skutki podatkowe powstają jednak dla wnoszącego wkład wspólnika.

Wniesienie aportu wiąże się dla wnoszącego z powstaniem przychodu

Na ogół w sytuacji, w której wnoszący aport wspólnik jest osobą fizyczną (będący podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych PIT), aport otrzymuje spółka kapitałowa i nie jest on częścią stanowiącego przedmiot wkładu przedsiębiorstwa (lub jego zorganizowanej części), to:

1. z tytułu wniesienia aportu, dla wspólnika powstaje przychód z kapitałów pieniężnych;
2. przychód ten określa się w równowartości wkładu określonej w statucie lub umowie spółki, a w razie ich braku – w wartości wkładu określonej w innym dokumencie o podobnym charakterze; jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze, za przychód uważa się wartość rynkową;
3. przychód ten może zostać pomniejszony o koszty jego uzyskania, równe standardowo kwocie faktycznie poniesionych, niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu. 

Podobne zasady znajdą zastosowanie dla sytuacji, w której wnoszącym wkład jest spółka lub inny podmiot będący podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych CIT – wniesienie wkładu niepieniężnego stanowi dla tego rodzaju podmiotu zdarzenie przychodotwórcze. 

… chyba, że przedmiotem aportu jest komercjalizowana własność intelektualna

Od powyższej zasady istnieje jednak istotny wyjątek, dotyczący komercjalizowanej własności intelektualnej. Zgodnie z jej ustawową definicją (identyczną dla PIT i CIT), jednym z jej rodzajów są autorskie prawa majątkowe do programu komputerowego – a ich twórca uznawany jest, zgodnie z ustawą, za tzw. podmiot komercjalizujący. 

Co istotne, dla komercjalizowanej własności intelektualnej przewidziane zostało odstępstwo od przedstawionej powyżej zasady – jeżeli przedmiotem aportu do spółki jest właśnie tego typu wkład niepieniężny, dla wnoszącego aport nie powstaje przychód podatkowy w podatkach PIT i CIT. W ten sposób ustawodawca zdecydował się premiować twórców oprogramowania, którzy decydują się wnieść je do spółek w celu ich dalszego wykorzystania w ich działalności (komercjalizacji).

Wartość wkładu w postaci komercjalizowane własności intelektualnej, przy dalszym zbyciu udziałów powodującym powstanie „odroczonego” w tym przypadku przychody, stanowić będzie dla wnoszącego koszt uzyskania przychodu. 

Podatek VAT

Zgodnie z ogólnymi przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. W myśl ustawy o VAT towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii – ustawowa definicja nie obejmuje swym zakresem oprogramowania, które na gruncie VAT należałoby kwalifikować jako usługę. 

Warto w tym miejscu zastanowić się, czy wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki może zostać zakwalifikowane jako odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi. Aktualnie, za ugruntowane należy uznać stanowisko, że jeśli podmiot wnoszący aport występuje w charakterze podatnika tego podatku, jest zobowiązany do wystawienia faktury i zapłaty podatku VAT – ponieważ czynność ta stanowić będzie czynność opodatkowaną podatkiem VAT.

Wnosząc więc oprogramowanie do spółki, wnoszący wkład (będący podatnikiem tego podatku) świadczy odpłatną usługę, którą powinien udokumentować fakturą. Podstawę opodatkowania stanowić będzie wartość oprogramowania (wkładu). Do transakcji znajdzie zastosowanie podstawowa stawka podatku w wysokości 23%. 

PCC

W sytuacji, w której wnoszący aport nie jest podatnikiem podatku VAT – należy rozważyć, czy wniesienie wkładu nie będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych PCC, mającemu zastosowanie pod warunkiem, że dana czynność cywilnoprawna nie jest opodatkowana podatkiem VAT. 

Opodatkowaniu podatkiem PCC podlega umowa spółki oraz jej zmiana. Podstawę opodatkowania podatkiem PCC stanowi, zgodnie z przepisami, wartość wkładów do spółki osobowej albo wartość kapitału zakładowego, o którą następuje podwyższenie – niezależnie od tego, co jest przedmiotem takiego wkładu. Jeżeli więc, w wyniku wniesieni aportu, wkłady do spółki osobowej lub też kapitał zakładowy ulegają podwyższeniu, to czynność ta stanowi przedmiot opodatkowania PCC.

W przypadku aportu w postaci oprogramowania, jego wartość powiększająca wkłady do spółki osobowej lub wartość odzwierciedlona w udziałach obejmowanych w kapitale zakładowym stanowić będzie przedmiot opodatkowania podatkiem PCC w stawce 0,5% podatku. Obowiązek zapłaty podatku ciąży na samej spółce.

Podsumowanie

Wniesienie wkładu do spółki w postaci oprogramowania komputerowego niesie za sobą wiele korzyści prawnych. W większości przypadków będzie też zdarzeniem neutralnym podatkowo zarówno dla wnoszącego aport, jak i otrzymującej go spółki – przy czym każdorazowo, kluczowe będzie zweryfikowanie statusu podmiotów biorących udział w transakcji, zwłaszcza na gruncie podatku VAT. 

Mateusz Kozieł, radca prawny, partner w kancelarii Barta & Partners.